روز شمار تاریخ زنجان

یکم آذر

یکم آذر


1 - «ام.تانكوان» از نظاميان عالي رتبه انگليسي است كه در سال 1807 سفري مأموريتي را به ايران داشته و يادداشت ها و خاطرات خويش را در كتابي تحت عنوان «شرحي از سفر به ايران و اقامت در تهران»، شامل سفر برنامه اي از قسطنطنيه به پايتخت ايران به اضافه حاكيت هاي گوناگون در سال 1820 در لندن منتشر كرده است؛ قطعه اي از اين سفرنامه، كه مربوط به اين استان مي باشد؛ براي نخستين بار توسط آقاي حسين متقي از متن انگليسي به فارسي برگردانده شده است؛ وي درباره زنجان مي نويسد: ««زنجان» مركز «خمسه» مي باشد، استاني كه بخشي از عراق عجم به شمار مي رود، اين شهر در حدود 10 هزار نفر جمعيّت دارد كه تعدادي از آن ها ارمني هستند. در 3 ليگي «زنجان» با ويراني هاي «سلطانيه» مواجه شديم؛ روستايي نگون برگشته جاي آن شهر باستاني را گرفته بود! روز بيست و سوم {نوامبر 1807 م} را در آن جا مانديم، «سلطانيه» پايتخت ايران و محلّ اقامت شماري از پادشاهان تا دوره «شاه عبّاس اوّل» معروف به «كبير» بوده است»(متقی، 1382: 68-69).
2- از اول آذر ماه 1324 فعالیت دموکراتها برای تصرف زنجان تقریباً چشمگیر بود. 1-کمیته رهبری فرقه در زنجان متشکل از چند نفر بوده است که همگی از خانواده های سرشناس زنجانی و با شرکت یکی از زندانیان سیاسی دوره رضا شاه مشهور به 53 نفر عملیات آن روز را طراحی و رهبری می کرده  و جالب اینکه نام افرادی از مهاجران را در این کمیته نمی بینیم و همین کمیته چند روز قبل به تبریز رفته و با فرقه دمکرات آذربایجان هماهنگی های لازم را برقرار نموده و شاید دستورهای لازم را گرفته است. 2-صبح روز چهارم آذر عده ای از دموکراتها به ایستگاه راه آهن یورش برده و پاسبانان و نگهبانان را بدون زد و خورد سلاح می نمایند و شنیده شد که روز قبل افسران و سرپرستان پایگاه راه آهن محل خدمت خود را ترک کرده و به تهران رفته اند! 3-دومین مرکز نیروهای انتظامی حوزه نظام وظیفه بود در دروازه رشت جنب بیمارستان شفیعیه که این پاسگاه نیز بدون کوچکترین مقاومتی تسلیم می شود و سلاح ها کلاً به دست مهاجمان دموکرات می افتد(محسن اردبيلي، 1379: 147).
3 – در  1 آذر 1343 اعلام شد كه برای استخراج معادن سرب یزد و زنجان، دو شرکت بلژیکی و انگلیسی سرمایه گذاری می کنند(کرباسچی، 1371: 205).