روز شمار تاریخ زنجان

چهارم شهریور

چهارم شهریور


1 - آخوند ملا قربانعلی زنجانی معروف به حجت الاسلام در روستای ارقین یا ارغون از مادر زاده شده است. او در حدود 1246 ق (ویا 1235ش) در روستای یاد شده از مادری به نام سارا و پدری به نام عسگر علی که برخی نیز از روی اشتباه او را علی عسگر و علی اصغر ثبت کرده اند و شغل کشاورزی و زراعت داشته، دیده به جهان گشود. پدرش فرزند خود را به خاطر علاقه وافری که به خاندان نبوت و امیر المومنین علی(ع) داشت، قربانعلی نامید. قربانعلی، دوران کودکی خود را در همان روستای آرین در دامن طبیعت گذرانیده و مقدمات دانش آموزی خود مانند روخوانی قرآن مجید و ادبیات فارسی را در مکتبخانه آنجا بیا موخت. سپس عازم حوزه علمیه زنجان شده و در مدرسه نصرالله خان اقامت گزید. او پس از آنکه در زنجان مقدمات علوم اسلامی و دانش های رایج زمان را فرا گرفت ، برای شرکت در درس خارج و تکمیل دانش خود پس از چند سال اقامت و تحصیل در زنجان به عراق عرب و حوزه علمیه نجف اشرف مهاجرت نموده و در برابر اساتید بزرگ آن زمان از جمله شیخ راضی فقیه و شیخ مرتضی انصاری، سید حسین کوه کمره ای و احتمالا" شیخ محمد حسن صاحب جواهر زانوی شاگردی بر زمین زد ه و پس از سالهای متمادی اقامت و آموزش در آنجا پس از رحلت بزرگترین استاد خود یعنی مرحوم شیخ مرتضی انصاری به شهر زادگاه خود زنجان باز گشته و به تکمیل و ترویج حوزه علمیه زنجان دست زده و به تدریج مرجع تقلید و حل مرافعات و پناهگاه مردم گردید. و دستگاه قضایی اسلامی بسیار مهمی را در آنجا دایر ساخته و در امر به معروف و نهی از منکر و اقامه و اجرای حدود و تعزیرات شرعی بسیار سخت کوشی از خود نشان داده و در سراسر ایران و حوزه های حوزه های علمیه آن روز جهان تشیع پر آوازه گردید. بگونه ای که طبق نوشته برخی علمای بزرگ و صاحبنظر در غرب ایران و قفقاز وقتی که واژه های«آخوند» و «حجت الاسلام» را به طور مطلق و بدون پسوند و مضاف الیه می گفتند به او انصراف پیدا می کرد ودر حوزه علمیه نجف واژه «آخوند» فقط به آخوند ملا محمد کاظم خراسانی انصراف داشت. ملاقربانعلی زنجانی که از طرف مقلدین خود و مردم ایران از باب احترام بیشتر به عنوان حجت الاسلام مورد ذکر و خطاب قرار می گرفت و با این نام بیشتر شهرت یافته بود. در قضیه مشروطه خواهی به خاطر این که اصل قضیه را مشکوک شناخته بود از «متوقفین» گردیده و به نفع هیچ یک از استبداد محمد علی شاهی و یا مشروطه، موضع مثبت و طرفداری به خود نگرفت.... تا این که در نهایت، سمبل اصیل جریان سومی گردید که در تاریخ از آن به عنوان «مشروطه خواهی» نام برده شده است. البته تغییر شغل او از این جریان به «رژیم اسلامیت» بوده و نه مشروعه خواهی پیروان او در راه تحقق بخشیدن به هدف یاد شده . به برخی حرکتهای مسلحانه گسترده نیزدست یازیدند و لکن پس از استقرار رژیم مشروطه ، با اعزام نیروهای نظامی مجهزبه توپخانه وغیره تحت فرماندهی جعفر قلی خان سردار بهادر بختیاری و مسیو پیرم خان ارمنی و چند مستشار نظامی خارجی دیگر، آن حرکت سرکوب شده و ملاقربانعلی زنجانی نیز توسط پیرم خان دستگیر و ظاهرا به دستور رهبر فکری انقلاب مشروطه آخوند ملا کاظم خراسانی ودر واقع از طرف سیاستمداران و بازیگران روز، از ایران به کاظمین عراق تبعید و در ماه ربیع المولود سال 1328ق به عنوان مرجع تقلید تبعیدی در شهر کاظمین ، تنها و غریبانه دیده از جهان فرو بست. در خصوص روز وفات ملاقربانعلی بحث است 26 ربیع الاول 1328 و17 ربیع الثانی 1328 ق نیز ذکر شده است. (شكوري، 1371، صفحات 40-42)
2- در سالروز شهادت امیرالمومنین (ع) شهرهای تهران، قم ، رشت، باختران، همدان، کاشان، زنجان، قصر شیرین ، یزد، ارسنجان، تبریز، کاشمر، کرج، ساری، علی آباد، گرگان، و شهر ری شاهد تظاهرات گسترده مردم علیه رژیم بود.(شكوري، 1379، ص890)
3 - شبکه قرآنی سیمای استانی مرکز زنجان افتتاح شد. آقاي صادقی جهانی مدير كل صدا و سيماي مركز زنجان، عمق بخشیدن به معارف قرآنی، نهادینه کردن معارف اسلامی و فرهنگ قرآنی را هدف اصلی ایجاد و راه اندازی این شبکه بیان کرد. وی هزینه اجرای این طرح را یک میلیارد و 200 میلیون ریال ذکر کرد. (هفته نامه پيام زنجان، 85/6/7)