روز شمار تاریخ زنجان

پانزدهم خرداد

پانزدهم خرداد


1 - شواليه «ژان شاردن» جهانگرد شهير فرانسوي (1713-1643م) با تحقيقات دقيق و تتبّعات علمي مخصوص خويش، ايران را براي اوّلين بار چنان كه بايد و شايد به جهانيان معرّفي كرد و با شيوه ي نوين انتقادي و تاريخي خود دانش «ايران شناسي» را در دنياي غرب بنيان نهاد، چنانچه بعدها اسلوب تحقيقات اين نويسنده ي بزرگ سرمشق مستشرقين آلماني، فرانسوي، روسي و انگليسي گشت؛ «شاردن» كه علاوه بر سياحت تاجر مشهوري نيز بود، دوبار به ايران امد: مرتبه ي اوّل در سال هاي (73-1665م) و مرتبه دوم از سال 1677 م كه مدّت چند سال طول كشيد. تحقيقات و يادداشت هاي «شاردن» درباره شهرمان در نوع خود واقعاً بي نظير است و احتياج به يادآوري نيست كه پژوهش گران اين مسايل از اين «دايرة المعارف بزرگ تمدن ايران» يعني سياحتنامه شاردن نبايد غافل بمانند. وي مي نويسد: در پنجم {ژوئن} مصادف با 15 خرداد 1050 در همان مسير سابق، در يك جادّه بسيار خوب و بالنسبه مستقيم شش فرسنگ راه پيموديم و در «زرقان»{زنجان} منزل كرديم، اين آبادي بلده ي كوچكي است كه بيش از دوهزار خانه، باغچه ندارد و ئدر يك دشت باريكي كه ميان كوهستان قرار گرفته، گسترده شده است، فاصله جالبي كه آن را محصور ساخته اند، بيش از نيم فرسنگ نم باشد. اراضي «زرقان» به قدر كافي ثبت، حاصل خيز، خوب و خوش است؛ در تابستان آب و هواي آن خنك و مطبوع مي باشد؛ اطراف و اكناف شهر مشحون از باغات و بساتين سبز و خرم است، ولي د داخل بلده غير از اطلال مخروبه، چيز شايان توجهي ديده نمي شود. روز هفتم {ژوئن 1671 م} شش فرسنگ راه رفتيم و مسير ما در اين روز خيلي زيباتر و قشنگ تر از مناطق موصوفه ي قبلي بود، در فاصله ي هر ميل راه، يك دهكده ي خرم و اباد مشاهده مي شود و سرتاسر افق و اطراف الي غيرالنهايه مستور از چمنزارهاي زمرّدگون و باغات و بساتين و قلمستان ها است؛ قريه اي كه ما در آن سكونت گزيديم «هي هي» {}هيدج} نام داشتو بسيار بزرگ و بي نهايت مصفّا و زيبا بود. قريه ي مزبور در نزديكي قصبه ي بزگ «سان قالا» كه داراي سور و بارو{و} بسيار پر جمعيّت است، واقع گشته است، «سان قالا» مختصر «حسن قلعه» مي باشد. در هشتم {ژوئن 1671 م} خستگي اسب ها مانع عبور ما از «ابهر» گرديد كه با «هي هي» بيش از دو فرسنگ فاصله ندارد. (متقي، 1382، صفحات 46-47)

2- دهها هزار نفر تن از مردم زنجان در یک راهپیمایی باشکوه شرکت کردند و سپس در مقابل هتل بیمه محل نگهداری جاسوسان آمریکایی اجتماع کردند. در این مراسم خانم اعظم طالقانی (دختر آیت الله طالقانی) به تفضیل درباره نهضت انقلاب اسلامی ایران و لزوم ایجاد روحیه انقلابی در ادارات و انقلاب فرهنگی صحبت کرد و در پایان این سخنرانی قطعنامه ای در 11 ماه قرائت شدو راهپیمایان سالروز شهدای 15 خرداد را گرامی داشتند. (روزنامه اطلاعات، 1359/3/15)