روز شمار تاریخ زنجان

نهم مرداد

نهم مرداد


1 - میرزا اسماعیل خان معروف به آجوادان باشی، فرزند میرزا علی اکبر خان، آجوادان باشی توپ خانه که در سال 1265ه.ق تولد یافته و اصلا از اهالی زنجان بوده است. وی از سال 1300ه.ق با درجه سرتیپ اولی به سمت آجوادان باشی اداره توپ خانه تعیین گردید و سالها در این سمت باقی بود. در سال 1305 ه.ق فوجی از افراد زنجانی و کرمانشاهی و شرائی به اسم تشکیل شد و چندین سال جنعی او بود و چندی هم رئیس توپخانه شد. وی دارای نشان امپراتوری «آقا» از نشان های روسیه تزاری بود که ریاست کمیسیون مرزی از طرف امپراتوری روس به وی اعطا شده بود. مردی بود متقهور و بسیار جسور و نسبتا باسواد و خوش خط و شاعر. در صدارت میرزا علیخان امن الدوله (وزیر جنگی شاهزاده وجیه الله میرزا) 1315 چون بین او و شاهزادگان گفت گویی شد و آجوادان باشی در حضور جمعی حرف بسیار توهین آمیزی نسبت به وی ادا کرد. از این جهت وجیهه الله میرزا که در این زمان ملقب به امیر خان سردار بود با اجازه شاه و امین الدوله او را با چوب بست و در زیر فلک باز هم حرفهای بسیار ناسزایی به او می گفت و سوابق بد و علل ترقی او را ذکر می کرد البته برادرش محمد ابراهیم خان میر پنج که دارای نشان و حمایت سبز شیر خورشید درجه 1 بود نیز گرفتار و با چوب فلک بسته شد. در سال 1319 ه.ق به آذربایجان رفته و با همان سمتی که در تهران داشته (آجوادان باشی توپخانه) تا سال 1324ه.ق در تبریز مشغول به خدمت بود و در زمان سلطنت محمد علی شاه دوباره به تهران بازگشت و به شغل سابق خویش برقرار گشت.در دورۀ سلطنت سه ساله محمد علی شاه به واسطه خدماتی که ناشی از ضدیت با مشروطه و مشروطه خواهان نسبت به وی انجام دادمقرب الخاقان و مورد توجه شاه واقع شد و یکی از دستان او به شمار می رفت. در سال 1327ه.ق پس از فتح تهران و خلع محمد علی شاه از پادشاهی، آجوادان باشی از جمله مجرمین و دستگیر شدگان بود.پس از محاکمه در محکمه یا دادگاه قضاوت عالی(دادگاه انقلابی به دادستانی آقا شیخ ابراهیم زنجانی) مرکب از ده نفر، محکوم به اعدام گردید و در تاریخ 13 رجب 1327 به دار آویخته شد. (نيرومند، 1385، صفحات 708- 709)