روز شمار تاریخ زنجان

نهم آذر

نهم آذر


1 - «ايبي تارچي» (ابراهيم مرادي) در سال 1315 ه ش در روستاي «نويوس» از توابع قیدار ديده به جهان گشود. نام پدرش فغانعلي و شغل پدر «آشيق ليق» بود. نزد پدر خود در مراسم هاي عروسي شرکت کرده و راه و روش نواختن «قاوال» را ياد مي گيرد. نواختن «قاوال» را در نزد «کئچل محمد موهاجير» که از باکي آمده بود فرا مي گيرد. وقتي به سن 17 سالگي مي رسد ايبراهيم به همراه صيفي مرادي از روستا فرار کرده به شهر زنگان مي آيند. ابراهيم در قهوه خانه ها به اجراي هنر «قاوال» مي پرداخت. مدت مديدي به همراه آشيق عوض حيدري در عروسي هاي مردم اين سرزمين شرکت جست. از آهنگ هاي (رينگ ها) معروف آن زمان «يوزبير» «و اغزالي» «بخته وري» «قازاغي» «ليزگي» و ... را مي توان نام برد. از اين دوره به بعد ابراهيم الاهه دنياي قاوال بود. به طوري که تمام هنرمندان معاصر وي به استادي وي اقرار کرده اند. بعد از همراهي «آشيق عوض» با حميد خان که از باکو آمده بود. به عروسي ها مي رفت. و رفته رفته نزد حميد خان به فراگيري تار تورکي پرداخت، و اينبار با تار در مراسم هاي مردم شرکت مي کرد. از خصوصيات برجسته وي در نواختن تار تغيير آهنگ با ظرافت خاص بود. به طوري که هر شنونده اي اين تغيير را احساس نمي کرد. ابراهيم مرادي علي الرقم مرض آسم، اجراهاي طولاني مدتي نيز داشته است. در سال 1362 تار وي توسط والي بيجار شکسته مي شود. ابراهيم در فراق تار خود در نزديک به يک ماه گريه مي کند. همسر حميد خان با آگاهي از موضوع تار حميد خان را به ابراهيم هديه مي کند.( در اين زمان حميد خان در قيد حيات نمي باشد) لازم به ذکر است در ماه هاي محرم و صفر هنرمند ما در شهر اروميه به مدح و نعت اهل بيت و حضرت علي(ع) مي پرداخته است. به سال 1365 فردي به نام «آغاسي» به عنوان کارشناس موسيقي از تهران براي بررسي وضعيت موسيقي به استان زنگان آمده بود. با ديدن هنرنمايي ابراهيم مرادي چنين سخن گفته بود. نمي توان همتا و نظيري در نواختن قاوال براي او پيدا کرد. انگشتان وي سحرانگير مي باشد.» ايبي تارچي تا پايان عمر مجرد زندگي کرده است. در 9 آذر سال 1369 اين هنرمند دار فاني را وداع مي گويد.