روز شمار تاریخ زنجان

سی و یکم مرداد

سی و یکم مرداد


1 - محلی که امروز در چهل کیلومتری جنوب شرقی زنجان به نام سلطانیه معروف است قبل از سال 703 هجری یعنی پیش از سلطنت محمد خدابنده الجایتو به این نام نبوده و نامی شبیه شهریار یا شهریاز داشته است. آبادانی این ناحیه به دست پادشاهان مغول صورت گرفت و قبل از آن جز یک جلگه وسیع که دارای مراتع سبز و شکارگاههای متعدد و چراگاههای متنوع بود چیز دیگری نبود اغلب پادشاه مغول به عزم شکار باین منطقه روی می آورند و در ایام تابستان اوقات خود را در آن منطقه مصروف می داشتند. به همین سبب وضع طبیعی این ناحیه در روح ارغون خان چهارمین شاه مغول اثری عمیق گذارد و فرمان صادر کرد که شهری مناسب در آنجا بنا نهند و سکنه آن را از اطراف و اکناف بدانجا کوچ دهند. وزرا و امرا این پادشاه دستور خان را فوراً به اجرا گذاردند و هر یک از دیگری در پیشرفت این منظور سبقت جستند تا آنکه قصور عالی و ابنیه زیبا در این بخش طبیعی و سرسبز احداث شد، متاسفانه این منظور سبقت جستند تا آنکه قصور عالی و ابنیه زیبا در این بخش طبیعی و سرسبز احداث شد، متاسفانه عمر ارغون خان کفاف نداد، پس از فوت او غازان خان فرزندش به سلطنت رسید و بطوریکه مورخین می نویسند مقبره باشکوهی بر روی کوه نزدیک سلطانیه برای پدرش بنا نهاد که از لحاظ شکوه و جلال و عظمت ممتازترین مقابر آن زمان بود و این ساختمان دارای دوازده ضلع و بر روی هر بدنه آن بر سم یکی از اشکال بروج 12 گانه بود. غازان خان پس از جلوس بر تخت سلطنت بگسترش شهر که مورد نظر پدرش بود اقدام کرد و از این نظر بعد از غازان خان هم برادر و فرزندانش در موقع خود نسبت بتوسعه این شهر جدید الاحداث اقدام کردند تا در زمان سلطان خدابنده که به سال 703 هجری به سلطنت نائل گشت اهمیت شهر سلطانیه باوج ترقی رسید و بقدری شهر بزرگ شد که سلطان محمد الجایتو شهر را سلطانیه (یعنی مقر سلطنت پادشاهان مغول) نام نهاد، از همین تاریخ یعنی از 703 هجری سلطانیه فعلی باین نام خوانده شد و از اول محرم 705 هجری مطابق با 31 مرداد 682 فرمان کارهای عمرانی شهر و توسعه آن صادر گردید وی دستور داد که طول دیوار دور شهر را به سی هزار قدم برسانند بنابراین برحسب امر این پادشاه تمام ساکنان سلطانیه را از تبریز و مراغه و اردبیل و سایر نقاط اجباراً کوچ دادند و مردم کم کم شروع به ساختمانهای بسیار مجلل و آبرومند در این شهر کردند. شخصیتهای بزرگ کشوری سعی داشتند برای جلب رضایت خاطر پادشاه هر یک در اجرای این نقشه پیشدستی کنند و بیش از پیش خود را بشاه نزدیک گردانند از اینراه شهر سلطانیه خواه و ناخواه عظمتی بسزا یافت، مرکز تجارت صنعت هنر و سیاست آن زمان شد و از چین و ترکستان کلیه مال التجاره ها از راه شهر ری و قزوین بسلطانیه سپس بغداد و شهرهای اروپای غربی فرستاده می شد شهرهای تبریز، اصفهان، یزد، کرمان و شیراز اهمیت اولیه خود را کم و بیش از دست داد و شهر سلطانیه عنوان پایتخت یافت بطوریکه حمداله مستوفی ادعا کرده است سلطانیه مرکز واقعی کشور در زمان سلطان محمد خدابنده الجایتو بوده است و سلطانیه را به نام «میان ایران زمین» خوانده بود. این بنای معظم تاریخی مورد توجه عموم سیاحان، جهانگردان و علاقمندان بآثار تاریخی بوده از دیر زمان مورد بازدید آنها قرار گرفته است و هر یک بنوبه خود شرح مبسوطی درباره اوضاع این بنا نوشته اند. گلاویخو، پیترود لاواله، هامر، تاورنیه، شاردن، گرنی، موریه، برون و عده زیاد دیگری مورخین، سیاحان و دانشمندان جهان که ذکر آن در این فصل از عهده ما خارج است از جمله آنان بوده¬اند. (هشترودی، 1381، ص 50)

2- از سوي آقاي قدوسي دادستان کل انقلاب اسلامي ايران آقايان محمود اميدي به سمت دادستان دادگاه انقلاب اسلامي زنجان و احمد شهاب به سمت معاون وي منصوب و مشغول به کار شدند. اميدي گفت: به طور کلي وضع دادگاه انقلاب اسلامي زنجان چندان خوب نبوده، و بايد بگويم که در هيچ قانوني کسي که مرتکب جنايت شده ايت نبايد آزاد گدد ولي متاسفانه اين کار در زنجان انجام شده است. اميدي اظهار اميدواري کرد که در آينده اي بسيار نزديک کار دادگاه انقلاب اسلامي زنجان شروع شود. (روزنامه اطلاعات، 58/5/31)

3 - نشست سراسری مدیران کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ها طی روزهای سی ام و سی و یکم مرداد ماه در زنجان برگزار شد. بازدید از گنجینه رختشویخانه استان زنجان، غار کتله خور، گنبد سلطانیه، کاروانسرای سنگی و سفره خانه حاجی داداش از جمله برنامه جنبی نشست سراسری مدیران کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استانها در زنجان بود. (هفته نامه صدای زنجان، 6/6/82)