روز شمار تاریخ زنجان

سی و یکم اردیبهشت

سی و یکم اردیبهشت


 

1 - ذوالفقاری ها برای نیل به روابطی صمیمانه با حکومت مرکزی، تلاش کردند تا موانع داخلی را در زنجان برطرف نمایند. مهمترین مشکلی که در داخل شهر برای ذوالفقاریها وجود داشت، وجود خاندان های قدرتمندی از قبیل ضیایی ها، رهبریها  و افخمی ها بود. خانهای مذکور بالقوه می توانستند به وجود آورنده دو خطر برای ذوالفقاریها باشند. خطر اول، سعایت آنان از ذوالفقاری ها بود که می توانست موقعیت این خاندان متنفذ را تضعیف کند و خطر دوم، امکان بهره برداری حکومت مرکزی از آنان علیه ذوالفقاری ها بود که به دفعات در جاهای دیگر توسط رضاخان مورد بهره برداری قرار گرفته بود. ذوالفقاری ها برای حل مشکل فوق حاضر شدند  آنها را نیز در قدرت سیاسی شهر مشارکت دهند و از طریق ایجاد پیوندهای  خانوادگی با انان، زمینه های دوستی های متقابل را افزایش دهند. این سیاست ذوالفقاری ها تا حدود بسیار زیادی موفقیت آمیز بود. نگاهی گذرا به ترتیب فهرست اسامی نمایندگان زنجان در مجالس عهد رضاخان موید این ادعا است. همان طوری که پیش تر ذکر شد، مهمترین موفقیت ذوالفقاری ها تثبیت قدرت خود از طریق مجاری به ظاهر قانونی بود. آنان از مدتها قبل تمهیدات حضور در انتخابات از قبیل دخالت در ترکیب انجمن نظارت، معرفی نامزدها و بالاخره چگونگی رای گیری و شمارش آرا را فراهم می دیدند و چون با رعیت عای خود در انتخابات حضور می یافتند، غالباً انتخابات را به نفع خود و خانهای متحد به پیش می بردند و از طریث کسب نمایندگی مجلس، مجاری قانونی دخالت در زنجان را نیز به قدرت سنتی خود می افزودند. برای مدتی گروه های سنتی با برداشتی که از رضا شاه در محدود کردن حیطه ی اقتدار خانها داشتند، جهت مقابله با وضعیت پیش آمده به دولت مرکزی متوسل شدند. به طرزی که در تاریخ 1307، هیات علمیه زنجان متشکل از علمای ارشد  نامه ای به وزیر داخله نوشته و از زد و بند مالکان چنین شکایت کردند. در سال 1311 ش، نامه ای با عنوان جمعی از اهالی زنجان برای رضا شاه ارسال شد.در این نامه نیز شاکی یا شاکیان از نفوذ مالکان در انتخابات زنجان شکایت کردند و از شاه درخواست نمودند با مداخله ی خود، زمینه ی ظهور برابر دیگران را نیز مهیا کند. نامه مذکور که به وزارت داخله ارجاع شده بود سرانجامی نیافت و وزارت مذکور با این عنوان که «چون انتخابات حوزه ی مزبوره خاتمه یافته» از شاکیان انتخابات و انجمن نظارت به استناد ماده ی 42 قانون انتخابات درخواست نمود که شکایت خود را پس از افتتاح مجلس شورای ملی و در ظرف یک ماه اول به مجلس اظهار نمایند. در حوزه ی نفوذ جهان شاه خان امیر افشار نیز تغییر و تحولاتی رخ داد که در مجموع به نفع خان ذوالفقاری بود، زیرا در ابتدای کودتای 1299 ش، اموال امیرافشار توسط حکومت زنجان تصرف شد و پس از مدتی خود جهان شاه امیرافشار توسط حکومت زنجان تصرف شد و پس از مدتی خود جهان شاه خان امیر افشار نیز فوت کرد و چون فرزندی نداشت، نواده های دختری او محمد حسین خان و محمد حسن خان جانشینی  وی شدند و این آخرین حضور خاندان افشار در منطقه بود و پس از مدتی، نام بردگان نیز از صحنه خارج شدند و ذوالفقاری ها از مزاحمت های یک رقیب قدرت مند جهات یافتند. (بيات، 1386، ص 80)

2- شیخ محمد رضا ابن شیخ عبدالوهاب زنگانی در سال 1277 ه.ق در شهر زنگان به دنیا آمد. هنوز دوران شیرخوارگی را می گذرانده است که پدر بزرگوارش از دنیا رفت  با حمایت اولیا رشد نمود و متون اولیه را در  محضر مدرسان شهر تحصیل کرد و به نجف اشرف عزیمت نمود و از شاگردان بزرگ علامه شریبانی و شیخ علی نهاوندی (قدس سره) گردید و به کاظمین رفت. مدرس محقق، ورع، زاهد و موجه بود و در علوم ریاضی ید طولایی داشت و بیشتر به ذکر و قرائت ادعیه و تحقیق در علم و اسرار و جفر می پرداخت. در صبح روز جمعه دوم ماه رجب سال 1366 برابر با 31 ارديبهشت 1326 به رحمت حق پیوست و در رواق  مطهر کاظمین دفن شد. (نيرومند، 1385، ص 390)

3 - به دعوت دفتر جهاد سازندگی زنجان گروه کثیری از مردم این شهر طی تظاهرات عظیمی از اعمال انقلابی دانشجویان مسلمان پیرو خط امام پشتیبانی کردند. تظاهر کنندگان پس از عبور از چند خیابان در مقابل مهمانسرای بیمۀ ایران«محل نگهداری گروگان های آمریکایی» اجتماع کردند و ضمن صدور قطعنامه ای، خواستار استرداد شاه خائن و حاکم جاسوسان شدند. در این اجتماع محمد حسین مهدوی استاندار زنجان سخنرانی ایراد کرد. (روزنامه اطلاعات، 1359/2/31)

رفت  با حمایت اولیا رشد نمود و متون اولیه را در محضر مدرسان شهر تحصیل کرد و به نجف اشرف عزیمت نمود و از شاگردان بزرگ علامه شریبانی و شیخ علی نهاوندی (قدس سره) گردید و به کاظمین رفت. مدرس محقق، ورع، زاهد و موجه بود و در علوم ریاضی ید طولایی داشت و بیشتر به ذکر و قرائت ادعیه و تحقیق در علم و اسرار و جفر می پرداخت. در صبح روز جمعه دوم ماه رجب سال 1366 برابر با 31 ارديبهشت 1326 به رحمت حق پیوست و در رواق  مطهر کاظمین دفن شد. (نيرومند، 1385، ص 390)

3 - به دعوت دفتر جهاد سازندگی زنجان گروه کثیری از مردم این شهر طی تظاهرات عظیمی از اعمال انقلابی دانشجویان مسلمان پیرو خط امام پشتیبانی کردند. تظاهر کنندگان پس از عبور از چند خیابان در مقابل مهمانسرای بیمۀ ایران«محل نگهداری گروگان های آمریکایی» اجتماع کردند و ضمن صدور قطعنامه ای، خواستار استرداد شاه خائن و حاکم جاسوسان شدند. در این اجتماع محمد حسین مهدوی استاندار زنجان سخنرانی ایراد کرد. (روزنامه اطلاعات، 1359/2/31)