روز شمار تاریخ زنجان

سوم آبان

سوم آبان


1 - شهادت حاج سید مصطفی خمینی، عامل مثبت دیگری در بسیج سیاسی مردم و معطوف شدن آنها به علنی کردن فعالیتهای ضد رژیم شد. در این واقعه، روحانیت زنجان واکنش مناسبی از خود نشان دادند و با برگزاری چندین مجلس ترحیم به طور علنی یا با اشاره و سربسته نام امام را بهانه برگزاری یک مراسم دینی از تریبونها به گوش مردم رسانده و دلها را بیشتر متوجه ایشان کردند. از آن جمله در سوم آبان 1356، یعنی یک روز پس از شهادت حاج سید مصطفی خمینی، علی اکبر رضوانی برای بار دوم به زنجان آمد و در مجلس ترحیمی که به همین مناسبت در مسجد ولی عصر (عج) زنجان برگزار شده بود، سخنرانی تندی علیه رژیم کرد. وی در این سخنرانی عکسی از شاه را که به مناسبت چهارم آبان سالگرد تولد شاه، به صورت گسترده توزیع شده بود، در دست داشت. در این عکس نوشته شده بود: «شاه سایه خداست». وی همین را وسیله قرار داده و علیه شاه و اقدامات ضد دینی وی سخنرانی کرد. مرحوم محمد اسماعیل صائینی نیز در آبان ماه 1356 مجلس ترحیم دیگری در مسجد خود(رسول الله) برگزار کرد(بیات، 1386: 303).
2- رييس پژوهشكده باستان¬شناسي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري گفت: همايش تخصصي مردان نمكي، سوم تا ششم آبان ماه امسال با حضور باستان‌شناسان داخلي و خارجي در زنجان برگزار مي‌شود. به گزارش روز شنبه ايرنا از روابط عمومي پژوهشگاه سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، «حسن فاضلي» افزود: اين همايش با موضوع باستان‌شناسي و آسيب‌شناسي اين مومياي‌هاي طبيعي با حضور باستان¬شناساني از كشورهاي آلمان، اتريش، سوييس و ايران برگزار مي‌شود. وي اظهار داشت: در اين همايش سه روزه در خصوص مطالعات انجام شده بر روي مردان نمكي مكشوفه بحث و بررسي خواهد شد. دبير اين همايش تصريح كرد: ارايه آخرين و جديدترين اطلاعات از سوي متخصصين داخلي و خارجي كه پيشتر بر روي مجموعه‌ «مردان نمكي» پژوهش انجام داده‌اند و تصميم‌گيري درخصوص نحوه انجام مطالعات در مجموعه نمك معدن «چهرآباد» و چگونگي حفاظت از مردان نمكي از جمله اهداف برپايي اين همايش به شمار مي‌رود. فاضلي افزود: ارايه گزارش فصل اول و دوم كاوش‌هاي باستان‌شناختي معدن نمك چهرآباد، مطالعه و حفاظت آثار موميايي طبيعي معدن نمك زنجان با موضوع نگاه متمركز بر چهارمين موميايي و باستان‌شناسي معدن در ايران از ديگر محورهاي اين همايش است. به گفته وي، از ديگر مباحث اين همايش مي‌توان به بررسي ظرفيت و اولويت‌هاي باستان¬شناختي در معدن نمك چهرآباد، چالي اوجاقي ديار مردان نمكي، نگرشي بر تعيين قدمت مردان نمكي، درآمدي بر روشها و نتايج مطالعه بر روي معادن نمك اروپا و خاور نزديك، درآمدي بر مطالعات گياه باستان¬شناختي مجموعه معادن نمك اشاره كرد. بر اساس اين گزارش، تاكنون جسد شش انسان نمكي از معدن نمك چهرآباد كشف شده است. نخستين جسد معروف به «مرد نمكي» در زمستان سال ‪ ،۱۳۷۲‬مرد نمكي ‪ ۲‬و ‪۳‬ به صورت اتفاقي توسط معدن كاران در سال،۱۳۸۳ ‬مردان نمكي‪ ۴‬ و ‪ ۵‬ طي كاوشهاي باستان‌شناسي در سال‌هاي ‪ ۱۳۸۳‬ و ‪ ۸۴‬ كشف شده‌اند. ششمين مرد نمكي نيز هنگام بارندگي‌هاي خرداد ماه امسال كشف شد كه به علت نداشتن مجوز كاوش دوباره با نمك پوشانده و مدفون شد. از اين مجموعه مرد نمكي ۴‬ سالم‌ترين و كاملترين جسد نمكي به دست آمده از معدن چهرآباد محسوب مي‌شود كه عليرغم آسيب ديدگي به هنگام مرگ تقريبا بيشتر قسمتهاي بدن شامل مجموعه‌اي از استخوان‌ها و بافت نرم كه بر اثر از دست دادن آب بدن كاملا خشك شده سالم باقي مانده‌اند. پيش از كاوش‌هاي باستان شناسي در سالهاي ‪ ۸۳‬و ‪ ۸۴‬ در اين معدن نمك، بر اساس يافته‌هاي ۱۲ ‬سال پيش تصور بر اين بود كه معدن، محل كشته شدن شاهزاده ساساني و يا نماينده هيئت حاكمه اقوام سكايي در سده ‪ ۸‬پيش از ميلاد بوده است. اما با كاوش‌هاي يادشده مشخص گرديد كه همه موميايي‌هاي مكشوفه از معدن، كارگران و معدن كاراني بودند كه در نتيجه ريزش معدن و فرو ريختن ديواره‌ها و سقف و تونلها كشته و مدفون شده‌اند. طبق آزمايشات ساليابي كربن‪ ۱۴‬ مرد نمكي‪،۵ ،۴ ،۳ ‬مربوط به دوره هخامنشي با قدمت حدود ‪ ۲۳۰۰‬ سال و مرد نمكي،۲ ،۱‬ مربوط به دوره اشكاني و اوايل ساساني، با قدمت حدود ‪ ۱۸۰۰‬سال قبل است. بر اين اساس و با توجه به شواهد و مدارك موجود ، ريزش تونل‌هاي معدن چهر آباد ، دست كم دوبار و با فاصله زماني حدود ‪ ۵۰۰‬ سال رخ داده است. در حال حاضر موميايي شماره يك در موزه ملي و ساير موميايي‌هاي كشف شده در موزه رختشويخانه زنجان نگهداري مي‌شوند. روستاي چهرآباد در ‪ ۷۵‬كيلومتري جنوب شرقي زنجان واقع شده ‌است. از آنجا كه نگهداري مردان نمكي در خارج از محوطه‌اي كه كشف شده‌اند، امري مشكل است از حدود ‪ ۲‬سال گذشته عمليات كاوش به‌ منظور كشف اجساد بيشتر در معدن چهرآباد متوقف شده است.