روز شمار تاریخ زنجان

دوم خرداد

دوم خرداد


1 - بعد از ختم غایله فرقه دموکرات آذربایجان و «پیشه وری» در سال 1324 ش، «محمدرضا پهلوی» در روز دوم خرداد سال 1325 ش سفری به وسیله­ قطار به منطقه آذربایجان و از جمله خطه «زنجان» كرد و این سفرنامه در واقع گزارش سفر مذکور می­باشد که به قلم «داود امینی» نگاشته شده است، این سفرنامه، هر چند که تملق گویی در آن فراوان به چشم می خورد، ولی از نقطه نظر تاریخی حایز اهمیت فراوان می باشد؛ در این جا تذکر این نکته ضروری است که علی رغم میل باطنی نگارنده سطور و صرفاً به جهت تکمیل مجموعه حاضر و ثبت وقایع تاریخی، ناگزیر از درج این سفرنامه می باشد. این سفرنامه قطعه ای از تاریخ سالهای بحرانی اواخر جنگ جهانی دوم و شکست حکومت کمونیستی در آذربایجان را – که در السنه ی اهل «زنجان» از آن دوره با عنوان «توده لیق» یاد می شود- ترسیم می نماید.  در اين سفرنامه آمده است: «ساعت دو و نیم بعداز ظهر است، قطار سلطنتی با تانی و ابهت مخصوصی وارد ایستگاه«زنجان» شد؛ از این بازدید رسمی شاهانه از شهرهای­آذربایجان شروع می شود. ایستگاه «زنجان» با پرچم های بزرگ و کوچک و سه رنگ ایران و دسته گلهای زیبا و قالی و قالیچه های گران قیمت تزیین یافته و روسای ادارات و محترمین و دانش آموزان دختر و پسر از دو طرف مدخل ایستگاه با نظم و ترتیب صف کشیده و دقیقه شماری می کردند که «شاه » خود را زیارت کنند؛ به محض این که قطار سلطنتی توقف کرد و اعلیحضرت همایونی به ایستگاه قدم گذاشتند، غریو شادی و هلهله و صدای کف زدن و زنده باد حضار به آسمان بلند شد! فرماندار «زنجان»، «آريالای کلهر» آقایان «ذوالفقاری ها» و بعد هم روسای ادارت و محترمین و علما را به پیشگاه مبارک معرفی کردند؛ دختر خردسال خیر مقدم عرض کرده و دسته گل زیبایی از طرف دانش آموزان و فرهنگیان «زنجان» نثار قدوم «شاه» محبوب{؟!} خود کرد؛ هر طبقه و هر صنفی از مردم «زنجان» به زبان خاصی شکر خدا را به جا آورده و از این که شاهنشاه جوان بخت خود را در شهر ستمدیده و بلاکشیده و مبارزه «زنجان می دیدند و جد و شعف شان به آسمان می رسید! (متقي، 1382، صفحات 439-440)