روز شمار تاریخ زنجان

دوم اردیبهشت

دوم اردیبهشت


1 - یادداشت های مربوط به سفر سوم، ابتدا توسط خود «ناصر الدين شاه» آغاز شده و سپس منشیان خوشنویس تقریرات وی را تحریر می کرده اند، این خوشنویسان عبارت بودند از: «امین خلوت»، «ناصرالملک»، «فخرالدوله» دخترش، «ابوالحسن خان» و پس از او «محمد باقر خان ادیب الملک». سفر سوم «ناصرالدین شاه» به فرهنگ از ظهر روز شنبه 12 شعبان 1306 ق شروع و در روز یکشنبه 23 شوال 1307 ق پایان می پذیرد. این نوع سفرنامه ها گرچه با سفرنامه های سیاحان معروف جهان مقایسه نشده، ولی اگر روزی چنین چیزی میسر شود گمان نمی رود از بسیاری از سفرنامه نویسان عقب  بماند و نوشته های وی چه از نظر کمیت و چه کیفیت فروتر از سفرنامه های دیگران باشد. در اين سفرنامه از زبان ناصرالدين شاه آمده است: «روز دوشنبه 21 (شعبان 1306ق) صبح زود برخاسته رختپوشید (ه) از ترس این که مبادا باز باد بیاید تند تند رخت پوشیدم؛ امروز باید برویم «ابهر» در همين سفرنامه از سفر به «صایین قلعه»، «سلطانیه» و «خرمدره»سخن به زبان آمده و نوشته شده است: «روز پنج شنبه 24 (شعبان 1306ق) امروز باید برویم شهر «زنجان»؛ از «سلطانیه» که سوار شدیم تا «زنجان» درست شش فرسنگ راه بود... . روز دوشنبه 11 صفر امروز باید رفت «خمسه » و شهر«زنجان»، صبح از خواب برخاسته رخت پوشیده و سوار کالسکه شده راندیم.» (متقي، 1382، ص347)

2- متولد 1233 صاحب، مقام شامخ در علم و ادب بود و در زنجان علوم مقدماتی را فرا گرفت و در اواخر زمان صاحب ضوابط به شهر مقدس کربلا رفت و پس از چندی از آنجا برگشت و در حدود سه سال در قزوین نزد علمای آن زمان به ادامه تحصیل مشغول شد و به نجف رفت و مدتی از محضر درس صاحب جواهر شیخ محمد حسن نجفی، حاجی شیخ مهدی فرزندان شیخ علی بن شیخ جعفر کاشف الغطا و غیر آنها استفاده کرد. به سفر حج عزیمت نمود و بعد از وفات استادش صاحب الجواهر به استان زنجان بازگشت و در آنجا اقامت کرد تا این که سال 1297 ه.ق بار دیگر به حج رفته به شهر زنجان آمد و در آخر رجب 1307 برابر با دوم ارديبهشت 1269 وفات نمود. (نيرومند، 1385، ص 289)

3- آیت الله حاج شیخ زین العابدین امام، فرزند مرحوم میرزا عطاء الله امام جمعه و مرحومه شاعره حاجیه فاطمه سلطان امامی صاحب دیوان هدیه فاطمیه می باشد که در 16 شوال 1311 قمری برابر با دوم ارديبهشت 1273 متولد و از اولاد مرحوم آقا جواد شیخ الاسلام طارمی است. پس از تحصیل مدتی در زنجان سپس به ابهر برگشته دست به تألیفات توأم با ترویج دین زد. و در شعر متخلص به مجنون بود. دیوان اشعار او 5000 بیت و به زبانهای عربی، ترکی و فارسی است.  دو جلد مثنوی ترکی سروده امثال و حکایات عرفانی و فلسفی و نشریات متفرقه 2 جلد دارد. نهج البلاغه را به نظم ترجمه نموده است و کتاب رسائلی در اخلاق و مواعظ 7 جلدی تاليف كرده است. علوم غربیه از قبیل جفر و رمل را در دو جلد نوشته تاریخ زنجان او اول تا 300 قمری و تاریخ آداب و رسوم اهالی زنجان و ابهر در عصر متقدم و تاریخ شخصی خودشان تا 28 سالگی را مرقوم داشته در فلسفه و راه زندگانی 5 جلد و جوابهای هفتگانه به سئوالات و مزیت دین اسلام یک جلد از تألیفات ایشان است او دارای نفوذ کلام و حسن خلق و مورد احترام مردم بوده است. (آقامحمدي، 1370، ص 191)

4 –حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ موسی عباسی ابن علامه ملا عبدالله بن محمود بن عباس زنگانی از علمای اعلام، دانشمندان بنام و قدماي حوزه علمیه قم بود که به فضل و تقوی موصوف و به علم و کمال شهرت داشت و در اوایل انقلاب وفات یافت. وی در ظهر روز سه شنبه ماه صفر سال 1328 ه.ق در روستای گویجه قیا، از بخش ایجرود واقع در 45 کیلومتری جنوب غربی شهر زنجان، در خانواده علم و ادب متولد گردید. پس از رسیدن به مرتبه والای اجتهاد در شهر مقدس قم در منزل خویش منزوی شد. به مطالعه، تدریس، تحقیق و تالیف پرداخت. تا این که در سال 1362ه.ش در شهر دارالایمان قم به رحمت حق پیوست. (نيرومند، 1385، صفحات 232-233)