روز شمار تاریخ زنجان

دوازدهم خرداد

دوازدهم خرداد


1 -سفرنامه اي است از نگارنده اي ناشناخته كه در آن از خود با عنوان «صاحب نسق» ياد مي كند، وي كه مدّتي در قم «مدرسه فيضيه» بوده  به خواندن كتب و اشعار و گفت و شنود با بزرگان اشتغال داشته و هجده سال هم در اروپا، خصوصاً «سوئيس» زندگاني كرده و گاهي هم شعر مي سروده، عصر روز جمعه اوّل جمادي الثاني سال 1296 ق در ركاب وليعهد {مظفّرالدين ميرزا} و گروهي از سران دولتي، سفر آذربايجان را از دارالخلافه تهران شروع كرده و تا يكشنبه دوازدهم ربيع الثاني 1298 ق ادامه داشته است. اين سفرنامه با انشايي اديبانه و شيوا نوشته شده و در آن روستاها و شهرهايي كه از آن ها عبور شده به نيكويي توصيف گرديده است. گفتني است كه اين نسخه ي خطّي اكنون تحت شماره ي «3647» در كتابخانه ي حضرت آيت الله العظمي مرعشي نجفي (ره) در قم نگهداري مي گردد. وي درباره ورود به زنجان مي نويسد: «روز دوشنبه يازدهم {جمادي الثاني 1296 ق} از آن منزل سوار شده عصر وارد «زنجان» گرديم؛ به دروازه ي شهر كه رسيديم فرّاشان زيادي حسب الامر حكمران «خمسه» كه محض تشريفات فرستاده بود، جلو افتاده ما را به دارالحكومه وارد نمود. داخل اتاق شديم؛ «ميرزا محمّد حسين» و «ميرزا علي» هر دو وزير «خمسه» قديماً و جديداً بودند، خدمت جناب «عميد الملك» نشسته پس از صرف چاي برخاسته هر يك به اتاق هاي ديگر كه بنگاه ما بود رفتيم. آن روز درد چشم سختي براي من عارض شده، هر چه مي گذشت شدّت آن زياد مي شد، از اين فقره خيلي مضطرب شدم، خاصّه اين كه موجبات درد چشم از قبيل حركت زياد در سواري و تابش افتاب و غبار بيار بين راه در پيش بود؛ به هر نحو بود ان شب را گذراندم. » (متقي، 1382، ص 272-275)