روز شمار تاریخ زنجان

دهم اردیبهشت

دهم اردیبهشت


1 - آخوند ملا فتحعلی زنجانی، از چهره های علم مورد احترام عالم تشیع است و بزرگان اسلام در کتابهایی مانند اعیان لشیعه، نقباء البشر، الذریعه لی تصانیف الشیعه، الفهرست لمشاهیر علماء زنجان، مکارم الاثار و غیره شرح حالش را ضبط کرده و شخصیت و دانش او را ستوده اند. او علاوه بر فقه و اصول فقه که در هر دو مجتهدی مسلم و زبر دست بوده و بر کتابهای رسائل و مکاسب مرحوم محقق انصاری حاشیه دارد، در تفسیر قرآن ریاضیات و علم کلام نیز دانشمندی ماهر و کارکرده به شمار می آید و در همه این رشته ها تالیفات ارزشمندی دارد. آخوند ملا فتحعلی فرزند حاج ولی الله ارقینی و پسر برادر و شاگرد مرجع تقلید محقق و نامدار عصر مشروطه در زنجان؛ یعنی آخوند ملا قربانعلی زنجانی بوده است. و مرحوم آخوند ملا قربانعلی او را بسیار احترام می گذاشته است. او در بیستم ربیع الثانی سال 1268 ه. ق برابر با 10 ارديبهشت 1289 پا به عرصه گیتی نهاد. ملا فتحعلی که دانشمندی عالی مقام و عالمی زاهد بوده، تحصیلات مقدماتی را در شهر زنجان فرا گرفت و برای ادامه تحصیل به قزوین منتقل شد و کتاب قوانین را در زمینه اصول فقه نزد محقق اصولی آقا سید علی صاحب حاشیه بر قوانین آموخت، و سپس رهسپار شهر تهران گردید و به حلقه شاگردان شیخ محمد حسن آشتیانی پیوست و کتاب رسائل شیخ انصاری در موضوع اصول را، نزد ایشان تحصیل نمود و مدتی هم به درس خارج او حضور یافت و سپس به شهر زنجان مراجعت کرد و به مدت هشت سال پای درس عموی بزرگوار خود ملا قربانعلی زانو زد و کسب دانش نمود. ملا فتحعلی زنجانی، بار دیگر به تهران مراجعت کرد و به تحصیل برخی علوم، نزد اساتید فن پرداخت، در این مدت که یک سال به طول انجامید در جوار حضرت عبدالعظیم (ع) سکونت داشت، پس از آن به عراق عزیمت نمود و در نجف اشرف رحل اقامت افکند و در حوزه درس سید حسین کوه کمری و میرزا حبیب الله رشتی که از اساتید مشهور عصر خویش بوده اند، شرکت جست، آن مرحوم در کربلا نیز از اساتید بزرگ زمان، چون مرحومین فاضل اردکانی و مازندرانی بهره مند گردید و همینطور در شهر سامراء نزد مجتهد و رهبر وقت جهان تشیع سید محمد حسن مجدد شیرازی معروف به میرزای بزرگ به کسب دانش پرداخت. شیخ فتحعلی زنجانی، پس از درگذشت استاد خود میرزا حبیب الله رشتی که با او انس و الفتی ویژه داشت بقیه عمر خود را سرگرم تالیف و نگارش گردید و آثار ارزشمندی را به جوامع اسلامی و دانش بشری عرضه کرد. آخوند ملا فتحعلی زنجانی، اواخر عمر خود را در کوفه گذراند و سرانجام به تاریخ 1338 ه. ق بدرود حیات گفت و پیکرش را به دارالسلام نجف منتقل نموده و در آنجا به خاک سپردند. (شكوري، 1371، صفحات 230-232)

2- مرحوم حسن غریق زنجانی فرزند مرحوم رضا از شعرای به نام زمان خود بود که با شغل بقالی امرار معاش می کرد و در تاریخ پنجم محرم الحرام سال 1352 قمری برابر با 10 ارديبهشت 1312 به رحمت ایزدی پیوست. غریق در مدت کوتاه عمر خود با سرودن نوحه و رباعی و هزلیات دلنشین ترکی و فارسی در تمام نواحی خمسه معروف و مشهور شد. وی به قدری حاضر جواب و بدیهه گو بود که هر کس تقاضای انشاي نوحه و رباعی و هزلیات و غیره می کرد قلم و کاغذ به دست تقاضا کننده می داد و خود مانند کسی که از روی نوشته ای می خواند بدون تامل شعر را می سرود و به اتمام می رساند. (ستایشگران اهل بیت، 1383، ص 4)