روز شمار تاریخ زنجان

دهم آذر

دهم آذر


 

 

1 - فضل الله خان ملقب به مزین السلطان فرزند مرحوم محمد علیخان در 20 ماه محرم 1300 ه.ق برابر با 10 آذر 1261 ش در شهر زنجان به دنیا آمده  دوران کودکی را در کنار خانواده و به آموزش قرآن کریم پرداخت و بعد از پیمودن مدارج عالی تحصیل در سن 16 سالگی به علت انتقال پدرش به شیراز رفت و بعد از بازگشت از شیراز به خدمت امیر افشار در آمد. او شاعری حاذق بود و شعرهای بسیار زیبا می سرود. وي در سال 1340ق از دنيا رفت.

 

 

2- در تظاهرات 10/9/57، افراد انقلابی مواد منجره را با سرعت و قدرت ترکش قابل توجهی از فاصله دور احتمالاً با تفنگ به سوی ماموران انتظامی پرتاب نمودند. ضمناً تعدادی از آنان از پشت بامها به سوی ماموران تیراندازی کردند. اقدام تاسف آمیزی که در این ایام صورت گرفت، به آتش کشیدن کتابخانه سهروردی زنجان است. بدین وسیله تعداد زیادی از کتابها و اسناد موجود از بین رفت. دولت مسئولیت این اقدام را به گردن انقلابیون انداخت(بيات، 1386: 399-400).

3 - در تاریخ 10/9/57 اقدام شایسته دیگری صورت گرفت. به موجب آن جمعیتی به عنوان «جمعیت خیریه اسلامی زنجان» اعلام موجودیت کرد. هدف این جمعیت پشتیبانی از خسارت دیدگان درگیر انقلابی بود. در تاریخ 10/9/1357 نیز حدود 1000 نفر از مردم زنجان ضمن انجام تظاهرات با چوب و سنگ به ماموران انتظامی حمله کرده و با آتش زدن لاستیک های فرسوده در خیابانها راه بندان ایجاد نمودند. بعد از ظهر روز مذکور نیز گروههایی به تظاهرات اقدام نمودند. تظاهر کنندگان اقدام به قطع درختان و انسداد در خیابانهای امیرکبیر، فرودگاه سعدی، حافظ، بلوار شاهنشاهی، میدان ششم بهمن و آتش زدن دو دستگاه خودروی شخصی نمودند(بیات، 1386: 404-405).

4 - بهره‌برداري از يك معدن نمك، 13 سال پيش به كشف اتفاقي جسدي منتهي شد كه در عرصه ميراث فرهنگي استان زنجان سروصداي زيادي را برپا كرد. اولين جسد كشف شده از يك معدن نمك در سال 1373 از معدن چهرآباد زنجان توجه باستان‌شناسان را به اين محل جلب كرد. تحقيقاتي كه بر روي اين جسد انجام شد حاكي از آن بود كه اين مرد نمكي متعلق به 1700 سال پيش است. اين فرد پس از ريزش معدن در هنگام كار، جان سپرده و در ميان بلورهاي نمك حفظ شده بود. اين جسد پس از كشف توسط بهره‌بردار و انجام تحقيقات لازم بر روي جنسيت و سال تولد او، مرد نمكي شماره يك به موزه ايران باستان انتقال يافت و پس از آن، چهرآباد به عنوان منطقه حفاظت شده شناخته شد. 10 سال بعد، در تاريخ 10 آذرماه سال 84 مهمترين تيتر نشريات زنجان به كشف دومين جسد نمكي از اين معدن اختصاص داشت. دومين جسد كشف شده مجموعه‌اي از استخوانهاي خرد شده يك انسان بود. يك ماه بعد جمع مردان نمكي با كشف سومين اسكلت تكميل شد. در همين سال اولين همايش مردان نمكي در استان زنجان براي بررسي وضعيت آنها تشكيل گرديد. اين دو جسد به اتاقي در موزه رختشويخانه، انتقال يافتند. پيدا شدن چهارمين و كاملترين نوع اين اجساد از معدن نمك چهرآباد، اهميت آنها را دو چندان كرد. همه اين اجساد قربانيان ريزش معدن بودند ولي چهارمين جسد با سري كاملاً سالم و به همراه داشتن ابزاري در كنارش بيشتر از سه جسد ديگر مورد توجه قرار گرفت و به خاطر همين اهميت كارشناسان ميراث فرهنگي سعي كردند تا او را در محفظه‌اي نسبتاً استاندارد كه دما و رطوبت آن قابل كنترل است نگهداري كنند. رئيس سازمان ميراث فرهنگي در آن زمان خبر از كشف يك غلاف چرمي با استخواني در داخل آن، يك كمربند و يك جفت كفش از جنس چرم به همراه جسد چهارم خبر داد. پس از آن نام معدن چهرآباد درميان 200 هزار و 901 اثر تاريخي به عنوان يك ميراث ملي نوشته شد. اخباري با تيترهاي «چهره مردان نمكي بازسازي مي‌شود»، «سي‌تي‌اسكن و ام‌ آر‌آي اجساد نمكي با امكانات موجود در ايران ميسر است». «مردان نمكي راهي دانشگاه آكسفورد مي‌شوند»، «آلمانيها براي همكاري مشترك بر روي اجساد نمكي به زنجان مي‌آيند» در روزنامه مردم‌نو، پس از كشف چهارمين و كاملترين جسد به چاپ رسيد كه پس از مدتي نتيجه آزمايشات نشان داد مرد نمكي شماره چهار پسري 14 ساله بوده و متعلق به دوره اشكاني است. اطلاعات مربوطه به مردان نمكي در يك كتاب با 2000 تيراژ به چاپ رسيد. كمتر از يكسال بعد پنجمين جسد هم از محل معدن چهرآباد كشف شد و به موزه رختشويخانه انتقال پيدا كرد. به غير از اولين جسد كشف شده، بقيه مردان نمكي داخل اتاقي دربسته كه بر سردر آن ورود براي افراد متفرقه ممنوع عنوان شده است نگهداري مي‌شوند و مسئولان سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري وعده داده‌اند كه به محض آماده شدن فضاي بناي ذوالفقاري اين مردان در داخل آن به نمايش عموم گذاشته مي‌شوند. اين در حالي است كه در هنگام كشف هركدام از اينها، مسئولان آنها را به بهانه‌هاي گردشگري در اين استان دانسته و معتقد بودند كه خيل عظيم‌ توريست براي ديدن آنها به زنجان خواهند آمد. چراكه اين اجساد نمونه‌هايي منحصر به فرد در كل كشور هستند. در اين ميان به غير از قسمت كوچكي از معدن چهرآباد يعني محل تولد مردان نمكي، اين محل هنوز مورد بهره‌برداري قرار مي‌گيرد و قرارداد شركت بهره‌بردار نشان مي‌دهدكه سالانه 4000 تن نمك از اين محل برداشت مي‌شود. اين در حالي است كه باستان‌شناسان معتقدند اين محل از نظر تاريخي بسيار حائز اهميت است. دومين همايش مردان نمكي از سوم تا پنجم آبان‌ماه سال جاري در زنجان برگزار شد تا براي دومين بار وضعيت اين اجساد مورد بررسي كارشناسان و متخصصان ايراني و خارجي قرار گيرد. به بهانه همين همايش در اتاق نگهداري مردان نمكي باز شده تا مدعوين همايش بتواند از اين اجساد ديدن كنند. در حال حاضر ديگر باستان‌شناسان در محل چهرآباد به دنبال جسد ديگري نمي‌گردند چون مهندس عالي، سرپرست كاوشگران معتقد است كه در حال حاضر محلي براي نگهداري آنها وجود ندارد. كارشناسان زنجان منتظرند تا از نتايج اين همايش براي بهتر شدن وضعيت نگهداري و چگونگي كاوش بر روي معدن استفاده كنند(روزنامه مردم نو، 10/9/1384).