رونق تولید ملی | سه‌شنبه، ۴ تیر ۱۳۹۸

تکم گردانی

-

از نمایشواره‏های بومی که در آذربایجان و زنجان مرسوم بوده تکم گردانی است که تشریح جنبه‏های‏ فلسفی آن در جامعه سنتی آذربایجان به خصوص اردبیل و زنجان تا حد قداست پیش رفته و یکی از مراسمی‏ است که با تأثیرپذیری از بازی‏های گوسانی و باورهای منطقه‏ای شکل گرفته و قوام یافته است و تکم‏خوانی یا تکم گردانی که اصطلاحا به آن تکم اویونی و یا تکمچی اویونی نیز می‏گویند از مراسمی است که تا گذشته‏های‏ نه چندان دوری در اواخر ماه اسفند اجرا می‏شده و باز هم تکیه بر بازی فردی و مهارت‏ها و شگردهای شخصی‏ بازیگر در ترکیبی از روایت رقص و آواز. تکم شیطانکی بود از چوب و به شکل بز که بر روی چوبی به درازای نیم متر تعبیه شده بود و این چوب از صفحه‏ای عبور می‏کرد و در زیر صفحه در دست تکمچی قرار می‏گرفت و تکمچی با بالا و پایین بردن آن و حرکت دادن توأم با آواز ریتمی آهنگین ایجاد می‏کرد و همراه با آن آواز می‏خواند و نیز می‏رقصید و پایکوبی‏ می‏کرد.شیطانک بز را با انواع زینت‏آلات تزیین می‏کردند با پارچه سبز و یا قرمز مخملی می‏پوشاندند زنگوله و آیینه از طرفین شیطانک آویزان می‏کردند و خلخال به پایش می‏بستند و گردن آویزی به گردنش. این بز(تکه)با این مشخصات بزی بود قهرمان مبشر و راهنما که گله را به مرتع سبز هدایت می‏کرد و آنها را از کوره راه‏ها و سنگلاخ‏ها عبور می‏داد تا به سبزه‏زار هدایت‏شان می‏کرد.بز را در زبان آذری تکه می‏گویند و تکم‏ یعنی بز من و میم آخر چسبیده به تکه میم مالکیت است و تکم‏چی بازیگری بود که معرکه تکم‏گردانی به عهده‏ او بود و در شعرهایش از قهرمانی و جانفشانی تکه(بز)آواز می‏خواند و به همراهی آن شیطانک را به حرکت در می‏آورد و می‏رقصاند و خود نیز همراه با آن می‏رقصید و آواز می‏خواند. به هر صورت تکم‏گردانی با رقص شیطانک و آواز خود تکم‏گردان نوید آمدن بهار و نو شدن و جوان شدن طبیعت را نوید می‏دهد و مردم بالاخص روستاییان را به جهش و حرکت و امید وامی‏داشت.

سال تولید: 1396


نوروز 98 به زنجان سفر کنید....
دیدنی های زنجان
کوه گاوازنگ زنجان
غار کتله خور-بزرگ ترین غار خشکی جهان
آبشار شارشار
کاروانسرا سنگی
مردان نمکی
بیایید نوروز امسال برای مشاهده بهار، گلهای شکفته درختان رنگارنگ زنجان را به نظاره بنشینیم، از آب چشمه شیرین سو...
قیدار نبی با نام اصلی قیدار بن اسماعیل بن ابراهیم از اجداد پیامبر اسلام است.
تعداد عکس:12
مجموعه‌ی تاریخی رختشویخانه در قلب بافت تاریخی شهر زنجان می باشد.
گنبد سلطانیه
جاذبه های تاریخی و گردشگری
امامزاده سید ابراهیم
بازار سنتی زنجان
مسجد جامع زنجان