روز شمار تاریخ زنجان

بیست و چهارم آذر

بیست و چهارم آذر


1 - یکی از اکابر دانشمند قرن چهاردهم هجری و مشهورترین فرد خاندان شیخ الاسلامهای زنجان در بلاد اسلامی مرحوم آقای حاج میرزا ابو عبدالله ضیائی زنجانی، صاحب تاریخ القران و سومین پسر مرحوم آقای حاج میرزا نصرالله، شیخ الاسلام زنجان است که در سیزدهم جمادی الاول 1309 در خاندانی که از اواخر دوره صفویه از پرچمداران علم و دانش بودند و از زمان دومین پادشاه قاجار مقام شیخ الاسلام را در زنجان به عهده داشتند، متولد شد. او مقدمات و ادبیات عرب و مبادی فقه را در نزد اساتید زنجان فرا گرفت و در فلسفه و حکمت و علوم عقلی مدت سه سال از 1326 الی1329 قمری، به محضر درس مرحوم آقای میرزا ابراهیم حکمی زنجانی حاضر شد و در اوایل سال مذکور عازم تهران شد و اندک زمانی در محضر درس اساتید معقول و منقول تهران حضور یافت به زنجان برگشت و در اواخر سال 1330 در معیت برادر بزرگش مرحوم علامه بزرگوار شیخ فضل الله شیخ الاسلام عازم عتبات عالیات گردید. در آنجا در محضر درس اساتید عظام، سید یزدی و شیخ الشریعه اصفهانی و آقای سید ابوالحسن اصفهانی، میرزا حسین نائینی و آقا ضیاء عراقی حضور به هم رسانید و به درجه اجتهاد نایل آمد و در اواخر سال 1338 به زنجان برگشت و به مسند قضای شرعی نشست و به تدریس فقه و فلسفه و تفسیر قرآن و تالیف و ترجمه و تدوین کتب سودمند پرداخت. چندی بعد عازم سفر سوریه، فلسطین، قاهره و مکه شد و در این سفر با رجال علم و ادب آشنایی یافت و در سال 1347 هجری قمری به عنوان اولین ایرانی به عضویت مجمع علمی دمشق انتخاب شد. او در سال 1354 هجری قمری در دانشکده معقول و منقول به کرسی استادی تفسیر و اخلاق و تاریخ و فلسفه نشست و مدت چهار سال دانش پژوهان را از اندوخته های علمی خود بهره مند ساخت و سپس به دانشگاه تهران منتقل شد. هزار افسوس که خوش درخشید ولی دولت مستعجل بود. در بیستم جمادی الثانیه سال 1360 هجری قمری(سه شنبه 24 تیر ماه سال 1320 خورشیدی) در 50 سالگی در زنجان وفات یافت. مرحوم زنجانی در طول عمر کوتاه خود کتابها و مقالات متعددی در مباحث دینی و فلسفی و اجتماعی به زبان فارسی و عربی تالیف و ترجمه نمود(شهاب زنجان، 1357/10/1).