روز شمار تاریخ زنجان

بیست و چهارم اسفند

بیست و چهارم اسفند


1 - عبدالمحمد ميرزا عزالدودله پسر سوم محمد شاه قاجار و برادر کهتر صلمي ناصرالدين شاه که در 6 ربيع الاول 1261 ه.ق برابر با 24 اسفند 1223) متولد شده و در سال 1348 ه.ق (1308) ش در تهران درگذشت. يکبار حکومت زنجان به وي سپرده شده بود. (بامداد، 1378، ص 268)

3 - حاج میرزا ابو عبدالله واپسین فرزند ذکور حاجی میرزا ابوالقاسم مرحوم حاج میرزا ابو عبدالله است که در سال 1262 در زنجان متولد شده و مقدمات را در همان جا از استادان فن من جمله ملا حسن مدرس طارمی فرا گرفت و در سال 1280 به قزوین رفت به دو سال از محضر درس ملاحسن معروف به شعبان کردی استفاده نمود به زنجان برگشت؛ از زنجان با قصد زیارت حضرت ثامن الائمه عزم مشهد مقدس رضوی شد و از آنجا به سبزوار رفت و در محضر درس حکیم سبزواری شرکت نمود و در سال 1285 عازم عتبات عالیات شد و در آنجا از محضر درس اکابر علمای عصر از علامه سید حسین کوه کمری و شیخ راضی بن شیخ محمد نجفی و میرزای شیرازی بهره ها یافت و بمقام اجتهاد نایل آمد ودر همان جا در سال 1288 هجری قمری با دختر مرحوم آقای سید طاهر بن اسماعیل بن سید حسین بن عبدالباقی معروف به سید آقا میر دزفولی داماد مرحوم شیخ انصاری ازدواج نمود و در سال 1294 به زنجان برگشت. (محسن اردبيلي، 1379، ص 41-42)

4 - آيت الله ابوالمکارم زنجاني در سال 1255 در زنجان متولد شد و پس ار تحصيلات مقدماتي، براي تکميل آموخته هايش به حوزه نجف رفت و از محضر علمايي چون شيخ مرتضي انصاري بهره هاي فراوان برد. آيت الله ابوالمکارم زنجاني پس از فوت پدرش، مرجعيت امور ديني و شرعي مردم در زادگاه خود را بر عهده گرفت. اين عالم گرانقدر در دوران انقلاب مشروطه همچون ديگر علماي آگاه و مبارز، عليه استبداد حاکم به مبارزه پرداخت. مَخارج الرِّضوان و مِفتاح الظَّفَر از جمله آثار اين عالم برجسته ايراني است. (روزشمار قمري ص 86) همچنین با عنوان سید محمد مجتهد نیز شناخته می شود. معاصر مرحوم آخوند ملا قربانعلی (حجه الاسلام) بوده و مانند او دستگاه قضاأ داشته است. لکن از اشراف و متمولین محسوب می شده و ملاک بوده است. سید ابوالمکارم یکی از ارکان مشروطه خواهی در زنجان بوده و در این زمینه با آخوند ملاقربانعلی تباین و ضدیت داشته است. او در مشروطه خواهان زنجان تاثیر کلام داشته است و اگر می خواست شاید می توانست بعد از پیروزی نظامی یپر خان او را وادار نماید که به حجه الاسلام اهانت نکند. زندگینامه او را از ان جهت مبسوط آورده این که یکی از رقبای فکری حجه الاسلام در زنجان به خوبی شناخته شود. نوعاً مورخان و شرح حال نویسان متاخر شیعه او را ستوده اند. او فرزند سید ابوالقاسم بود، در سال 1255 هجری قمری در زنجان متولد شده و در سال 1330 هجری قمری (26 ربیع الاول) به سن 75 سالگی درگذشت. (خط سوم) وفات مرحوم حاج میرزا ابوالمکارم كه در ظهر روز شنبه 26 ربیع الاول سال 1330 قمری برابر با 24 اسفند 1290 در زنجان به سن هفتاد و پنج سالگی اتفاق افتاده و مرگ او برای مردم زنجان مصیبتی عمومی بوده چنانکه همه دکانها و بازارها بسته شد و عامه در تشیع جنازه آن مرحوم شرکت کردند برادرزاده آن مرحوم حاج میرزامهدی بر او نمازگزارد و جسدش را در بقعه معروف به بقعه میرزا پیش پدرش مرحوم میرزا ابوالقاسم به خاک سپردند (شكوري، 1371، ص 417)

5 - حاج شیخ عبدالله جوادی المعرف به حاجی آیت الله شیخ الاسلام ابهر در سال 1277 ش در یک خانواده روحانی چشم به جهان گشوده والدش مرحوم آیت الله شیخ فضل الله جوادی معرف به حاجی مجتهد ابهری از علمای برجسته و مدرس به نام ابهر بوده است . شیخ الاسلام مرحوم جوادی تحصیلات مقدماتی را نزد والد مکرم خود فراگرفته و جهت ادامه تحصیلات به قزوین و سپس  به قم مراجعت نموده است. آیت الله جوادی در 24 اسفند ماه سال 1359 شمسی پس از یک دوره نقاهت کوتاه مدت در تهران روحش به ملکوت اعلی پیوسته و در باغ بهشت دارالایمان قم سالن مخصوص به علما به خاک سپرده شده است. (هفته نامه ندای ابهر 25/3/1381 ص5)

6 - عالم عامل، فاضل کامل آیت الله حاج آقا کمال لاالدین فقاهتی زنگانی فرزند صالح مرحوم شیخ الفقهاء العظام حاج میرزا عبدالرحیم مجتهد زنگانی در سال 1299ه.ش در شهر زنگان به دنیا آمد و در خانۀ علم و فقاهت بزرگ شد و مقدمات و سطوح را در نزد پدر بزرگوارش و علمای دیگر شهر تحصیل نمود و سپس به قم رفت و از محضر آیات عظام: مرحوم آیت الله بروجردی و آیت الله حجت کوه کمره ای بالغ بر یازده سال کسب فیض نمود و به نجف اشرف مهاجرت کرد و از حضرات آیات مرحوم آیت الله حاج میرزا محمد باقر مدرس زنگانی و آیت الله خوئی و دیگران حداکثر استفاده را فرمود. و به شهر زنگان برگشت و خدمات دینی مانند اقامۀ نماز جماعت، تدریس و تبلیغ احکام و تنقیح بعضی از نسخ پرداخت. در سال 57 از طرف جامعه روحانیت به ریاست کمیته انقلاب اسلامی زنگان برگزیده شد و در سال 1360به علت ناراحتیهای معده و  قلب استعفا داده به استراحت پرداخت و آلام او هر روز شدیدتر گردید تا اینکه در 4 شهر رجب 1406برابر با 24/12/1364 به رحمت ایزدی پیوست. (نیرومند، 1385، صفحات 171-172)

7- کریم زعفری زنجانی، فرزند میرزا رحیم در سال 1297 شمسی در شهرستان زنجان به دنیا آمد و تحصیلات معموله را قسمتی در مکاتیب قدیمه و قسمتی در مدارس جدیده به پایان برد. زعفری گذشته از طبع شیوای شعر در نویسندگی نیز مهارتی به سزا دارد و سالها با مطبوعات محلی و جراید مرکزی همکاری داشته است و خود نیز 4 سال متوالی از(1328 تا 1332)در زنجان روزنامه ای به نام«شهنواز» منتشر می کرد که از جراید خوب وقت بود. از سال 1320 شمسی موسسه مطبوعاتی در زنجان تاسیس نموده که به ترویج فرهنگ این سامان خدمتی شایان انجام داده است و در شعر ترکی نیز بی همتاست و داستانی به نام (پری و قنبر) ئلانچی منظوم نموده است که در نظر دارد آن را چاپ و در دسترس طالبان بگذارد. زعفری زنجانی فرزند میرزا رحیم از شاعران معاصر است. وی در سال 1297 خورشیدی در زنجان متولد شد. و پس از فرا گرفتن تحصیلات متداول زمان به سرودن شعر پرداخت. (هفته نامه صدای زنجان 21/12/1380)

7 - حاج شیخ عبدالرحمان محمدی هیدجی فرزند مرحوم ثقت الاسلام حاج میرزا عبدالعظیم هیدجی در رمضان سال 1344ه.ق مطابق با 1305 ه.ش در شهر فعلی هیدج در خانواده کهن علم و تقوی دیده به جهان گشود. بعد از گذراندن دوره کودکی در مکتب خانه های محل تولد به فراگیری قرآن و سایر متون فارسی و عربی پرداخت.در سال 1360ه.ق پس از گذراندن مقدمات و ادبیات عرب از حضور حاج محمد  حسین فخیمی به شهر قم مراجعت کرد و در حوزه علمیه  قم از محضر مرحوم حاج سید شمس الدین کاظمی هیدجی و شیخ فرج الله واعظی و حاج شیخ موسی عباسی آقا سید  موسی شبیری زنگانی و حاج شیخ صادق خوتی و آیت الله شیخ عبدالکریم خوئینی و از دروس خارج آیات عظام آیت الله عظیمی بروجردی و حضرت آیت الله عظیمی حاج سید محمد حجت کوه کمر ای استفاده کرده مقام علمی اش را استوار ساخت. شادروان حاج شیخ عبدالرحمان هیدجی پس از انتقال مجدد به قم تا پایان عمر ساکن آنجا شد و به تدریس و تالیف و تحقیق و گردآوری یادداشت های خود پرداخت و سر انجام در 24 اسفند 1379 ه.ش چشم از جهان فرو بست و به دیار باقی شتافت و حضرت آیت الله روحانی بر پیکر مطهرش نماز خواند و در قبرستان ابوحسین قم به خاک سپرده شد. (نیرومند، 1385، صفحات 211-212)

پدرش مرحوم میرزا ابوالقاسم به خاک سپردند (شكوري، 1371، ص 417)

5 - حاج شیخ عبدالله جوادی المعرف به حاجی آیت الله شیخ الاسلام ابهر در سال 1277 ش در یک خانواده روحانی چشم به جهان گشوده والدش مرحوم آیت الله شیخ فضل الله جوادی معرف به حاجی مجتهد ابهری از علمای برجسته و مدرس به نام ابهر بوده است . شیخ الاسلام مرحوم جوادی تحصیلات مقدماتی را نزد والد مکرم خود فراگرفته و جهت ادامه تحصیلات به قزوین و سپس  به قم مراجعت نموده است. آیت الله جوادی در 24 اسفند ماه سال 1359 شمسی پس از یک دوره نقاهت کوتاه مدت در تهران روحش به ملکوت اعلی پیوسته و در باغ بهشت دارالایمان قم سالن مخصوص به علما به خاک سپرده شده است. (هفته نامه ندای ابهر 25/3/1381 ص5)

6 - عالم عامل، فاضل کامل آیت الله حاج آقا کمال لاالدین فقاهتی زنگانی فرزند صالح مرحوم شیخ الفقهاء العظام حاج میرزا عبدالرحیم مجتهد زنگانی در سال 1299ه.ش در شهر زنگان به دنیا آمد و در خانۀ علم و فقاهت بزرگ شد و مقدمات و سطوح را در نزد پدر بزرگوارش و علمای دیگر شهر تحصیل نمود و سپس به قم رفت و از محضر آیات عظام: مرحوم آیت الله بروجردی و آیت الله حجت کوه کمره ای بالغ بر یازده سال کسب فیض نمود و به نجف اشرف مهاجرت کرد و از حضرات آیات مرحوم آیت الله حاج میرزا محمد باقر مدرس زنگانی و آیت الله خوئی و دیگران حداکثر استفاده را فرمود. و به شهر زنگان برگشت و خدمات دینی مانند اقامۀ نماز جماعت، تدریس و تبلیغ احکام و تنقیح بعضی از نسخ پرداخت. در سال 57 از طرف جامعه روحانیت به ریاست کمیته انقلاب اسلامی زنگان برگزیده شد و در سال 1360به علت ناراحتیهای معده و  قلب استعفا داده به استراحت پرداخت و آلام او هر روز شدیدتر گردید تا اینکه در 4 شهر رجب 1406برابر با 24/12/1364 به رحمت ایزدی پیوست. (نیرومند، 1385، صفحات 171-172)

7- کریم زعفری زنجانی، فرزند میرزا رحیم در سال 1297 شمسی در شهرستان زنجان به دنیا آمد و تحصیلات معموله را قسمتی در مکاتیب قدیمه و قسمتی در مدارس جدیده به پایان برد. زعفری گذشته از طبع شیوای شعر در نویسندگی نیز مهارتی به سزا دارد و سالها با مطبوعات محلی و جراید مرکزی همکاری داشته است و خود نیز 4 سال متوالی از(1328 تا 1332)در زنجان روزنامه ای به نام«شهنواز» منتشر می کرد که از جراید خوب وقت بود. از سال 1320 شمسی موسسه مطبوعاتی در زنجان تاسیس نموده که به ترویج فرهنگ این سامان خدمتی شایان انجام داده است و در شعر ترکی نیز بی همتاست و داستانی به نام (پری و قنبر) ئلانچی منظوم نموده است که در نظر دارد آن را چاپ و در دسترس طالبان بگذارد. زعفری زنجانی فرزند میرزا رحیم از شاعران معاصر است. وی در سال 1297 خورشیدی در زنجان متولد شد. و پس از فرا گرفتن تحصیلات متداول زمان به سرودن شعر پرداخت. (هفته نامه صدای زنجان 21/12/1380)

7 - حاج شیخ عبدالرحمان محمدی هیدجی فرزند مرحوم ثقت الاسلام حاج میرزا عبدالعظیم هیدجی در رمضان سال 1344ه.ق مطابق با 1305 ه.ش در شهر فعلی هیدج در خانواده کهن علم و تقوی دیده به جهان گشود. بعد از گذراندن دوره کودکی در مکتب خانه های محل تولد به فراگیری قرآن و سایر متون فارسی و عربی پرداخت.در سال 1360ه.ق پس از گذراندن مقدمات و ادبیات عرب از حضور حاج محمد  حسین فخیمی به شهر قم مراجعت کرد و در حوزه علمیه  قم از محضر مرحوم حاج سید شمس الدین کاظمی هیدجی و شیخ فرج الله واعظی و حاج شیخ موسی عباسی آقا سید  موسی شبیری زنگانی و حاج شیخ صادق خوتی و آیت الله شیخ عبدالکریم خوئینی و از دروس خارج آیات عظام آیت الله عظیمی بروجردی و حضرت آیت الله عظیمی حاج سید محمد حجت کوه کمر ای استفاده کرده مقام علمی اش را استوار ساخت. شادروان حاج شیخ عبدالرحمان هیدجی پس از انتقال مجدد به قم تا پایان عمر ساکن آنجا شد و به تدریس و تالیف و تحقیق و گردآوری یادداشت های خود پرداخت و سر انجام در 24 اسفند 1379 ه.ش چشم از جهان فرو بست و به دیار باقی شتافت و حضرت آیت الله روحانی بر پیکر مطهرش نماز خواند و در قبرستان ابوحسین قم به خاک سپرده شد. (نیرومند، 1385، صفحات 211-212)