روز شمار تاریخ زنجان

بیستم دی

بیستم دی


1 - عبدالمجید میرزا ابن علینقی میرزا ابن رشید میرزا ابن عبدالله میرزا دارا( حاکم خمسه و زنجان) نزد حاج سید حسن معروف به ابن قناد و شیخ عبدالکریم خوئینی و غیره تحصیل کرد. فاضل جلیل، مدرس ریاضیات و فلسفه، خوش خلق، نیک نفس و خوش بیان بود و در 13 رمضان سال 1351 برابر با 20 دي 1311 وفات یافت(نیرومند، 1385: 396).
2- رفیع الدین ابهری بکرانی یا کرمانی، پدر رکن الدین ابهری شاعر، الاً از مردم ابهر بوده اما در اواخر عمر ساکن کرمان شده است. ناصرالدین منشی کرمانی به مناسبت آن که رفیع الدین مدتی از عمر خود را در کرمان در خدمت مظفرالدین حجاج سلطان بن قطب الدین، از قراختائیان کرمان، سپری کرده است. رفیع الدین یکی از شاعران توانای قرن هفتم بوده است. از تعریف و تمجید منشی کرمانی درباره اطلاعات علمی، ادبی، حکمی و فضایل و اشتهار او و از روایت حمدالله مستوفی در تاریخ گزیده درباره مهارت بی نظیرش در سرودن اشعار عربی و فارسی و با دقت در اشعار وجود او، می توان به قدرت شاعری او پی برد. او در علم ریاضی تبحر خاص داشته و به قول امن احمد رازی، صاحب کتاب «متن اقلیدس» و رساله حساب بوده است. در آتشکده آذر آمده که «طبع دقیقه یابش از حقیقت اشیاء آگاهی داشته» است. رفیع الدین را صاحبان بعضی از تذکره ها به صورت رفیع الدین کرمانی یا رفیع الدین بکرانی یا رفیع الدین ابهری یا رفیع الدین ابهری قزوینی نوشته اند. همین امر سبب شده است تا برخی مثل شیخ آقا بزرگ در الذریعه تصانیف الشیعه دیوان سه شاعر به نامهای رفیع الدین ابهری قزوینی، رفیع الدین بکرانی و رفیع الدین کرمانی را ذکر کند. بدون آن که کمترین اشاره ای به یکی بودن آنها نماید. رضا قلیخان هدایت در ریاض العارفین شرح حال مختصری ذیل نام رفیع الدین کرمانی نوشته است و در مجمع الفصحا در ذیل نام رفیع الدین ابهری قزوینی شرح حال اجمالی نوشته است. میرزا ابراهیم حکمی زنجانی، معروف به (عسگر) و (صفار) در سال 1272 هـ. ق در یک خانواده ثروتمند در شهر زنجان به دنیا آمد. او یکی از شخصیتهای بزرگ فلسفی در زمان خود بود، در ریاضیات، عرفان، فقه تبحر ویژه ای داشت. علامه صائینی (ره) او را یکی از بزرگان و مفاخر ریاضی و فلسفی در عصر خود می¬دانست و بارها از ایشان در جلسات که به محضرشان می رسیدم، به نیکی و بزرگی یاد می کرد. ابراهیم حکم، در زنجان بعد از شروع به تحصیل در مکتب خانه و ختم قرآن، و بقیه مقدمات تحصیلی خود را، از محضر شیخ حسن نامی استفاده کرده است. در ابتدای تحصیل، استادش به خاطر جثه لاغر و اندام کوچکش چندان رغبتی به تدریس برای ایشان نداشته است، اما بعد از مدت کوتاهی، پی به نبوغ و استعداد فوق العاده میرزا ابراهیم حکیم می برد و در تربیت آن با جدت تمام تلاش می کند. اتفاقاتی رخ می دهد و میرزا ابراهیم برای ادامه تحصیل به تهران عزیمت نموده و در مسجد سپهسالار حجره ای گرفته و به ادامه تحصیل می پردازد. میرزا ابراهیم بعد از بازگشت از تهران، از سال 1340 هـ. ق تا پایان عمرش مشغول تدریس، تالیف و اقامه نماز جماعت بوده است. در طول اقامت مجددش در زنجان، علاوه بر تربیت شاگردانی، منشا کسب فیض برای عموم هم بوده است. آن حکیم متاله و عارف و فقیه و اصولی نامدار، در سال 1351 هـ. ق در 13 ماه رمضان در تهران دار فانی را وداع کرد و به جهان ابدی شتافت. او در طول 79 سال زندگی پر برکتش منشا خر و برکت بود. نام نیک او اکنون نیز در یادها و اذهان هم دیاران زنجانی باقی مانده است و مردمان این دیار به وجود آن اندیشمند و حکیم افتخار می کنند(حسنلو، 1383: 39).