یادداشت ها

بهداشت و سلامت استان زنجان در دو دهه بعد از انقلاب اسلامی

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، یکی از شاخص های مهم توسعه پایدار یعنی حوزه سلامت کشور مورد تاکید قرار گرفت و برنامه های مهمی برای توسعه آن پیش بینی و تدوین شد. بخش بهداشت و سلامت کشور در سال های نخستین پیروزی انقلاب شاهد حضور پزشکان غیرایرانی و ارائه خدمات در شرایط حداقلی بود.

در دهه نخست پیروزی انقلاب اسلامی با تمامی چالش هایی که کشور در حوزه اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مواجه بود، سیاست های رشد و بهبود شاخص های حوزه بهداشت ودرمان آغاز و همگام با سیاست های کشوری، استان زنجان نیز اقدامات عملیاتی خود برای توسعه این بخش را کلید زد که در این راستا استقرار نظام شبکه­های بهداشتی درمانی و احداث 48 خانه بهداشت  عملیاتی شد.

10 مرکز خدمات جامع سلامت در سطح استان زنجان ایجاد شد تا این مراکز بتوانند در حوزه سلامت خدمات مورد نیاز مردم را پاسخ دهند و شاخص های کیفی حوزه بهداشت کشور را ارتقا دهند. این مراکز برای دسترسی آسان عموم مردم به خدمات حوزه بهداشت و درمان و همچنین رساندن این خدمات در نقاط مختلف برنامه ریزی و اجرایی شد.

از اقدامات مهم صورت گرفته حوزه سلامت استان زنجان طی دهه نخست انقلاب اسلامی می توان به  ادغام برنامه سلامت روان و PHC بعنوان جزء نهم در نظام شبکه و  آغاز برنامه گسترش ایمن­سازی از سال 1363 بر علیه بیماری های دیفتری، سیاه سرفه، کزاز، فلج اطفال، سرخک و سل اشاره کرد.

گسترش چتر خدمات دولتی به عموم مردم در راستای اهداف انقلاب اسلامی مورد تاکید قرار داشت و در این راستا آزمایشگاه های دولتی استان زنجان از تعداد10 آزمایشگاه موجود به 21 آزمایشگاه ارتقا یافت تا خدمات آزمایشگاهی به عموم مردم استان با پوشش بالاتری محقق شود. همچنین مجوز تاسیس یک مورد آزمایشگاه خصوصی نیز در دهه نخست انقلاب اسلامی صادر شد.

بیمارستان ها به عنوان مراکز مهم و جامع ارائه خدمات درمانی در سطح استان زنجان طی دهه نخست پیروزی انقلاب اسلامی به عموم مردم خدمات ارائه کردند و در راستای توسعه آن اقدامات مهمی صورت گرفت که بیمارستان های استان از دو بیمارستان موجود به سه مورد افزایش یافت. با افزایش یک بیمارستان به بیمارستان های موجود استان تعداد تخت های بیمارستانی نیز از 135 تخت به 380 تخت افزایش یافت تا سرانه تخت های بیمارستانی استان نیز با رشد همراه باشد. 

تأسیس و تجهیز آزمایشگاه عمومی مواد غذایی در سال 1359 و افزایش پایگاه اورژانس جاده ای استان از یک به دو پایگاه، از دستاوردهای دیگر استان زنجان طی دهه نخست انقلاب اسلامی بوده است.

تربیت نیروی انسانی کارآمد برای ارائه خدمات بهداشتی و درمانی از همان دهه نخست انقلاب اسلامی مورد توجه قرار گرفت و دانشکده پرستاری و مامائی و دانشکده پزشکی استان زنجان تاسیس شدند تا مراکز علمی مرتبط با توسعه این بخش در استان شکل گرفته و زیرساخت های مهم آموزشی ایجاد شوند. در این راستا راه اندازی 4 رشته تحصیلی با جذب 29 عضو هیات علمی در دانشکده های استان محقق شدند.

در دهه دوم انقلاب اسلامی اقدامات توسعه ای حوزه بهداشت و سلامت پیگیری شد که در همین راستا تکمیل شبکه های بهداشت و درمان با  جذب بهورز و احداث 141 خانه بهداشت  در استان زنجان انجام شد. 28 مرکز خدمات جامع سلامت  و چهار  پایگاه سلامت غیر ضمیمه نیز به مراکز و پایگاه های موجود اضافه شدند.

یکی از موضوعات مهمی که همواره مورد تاکید نظام های بهداشتی کشورها قرار داشته، توجه به خانه بهداشت کارگری در صنایع بوده است. از اقدامات مهم بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایجاد تشکیلات بهداشت حرفه ای در صنایع (خانه بهداشت کارگری) بود که با موفقیت انجام شد. از اقدامات مهم دیگر در حوزه بهداشتی توجه به غربالگری زوجین قبل از ازدواج بود که در این راستا  ادغام برنامه پیشگیری از بتاتالاسمی ماژور در نظام شبکه (غربالگری زوجین در آستانه ازدواج) در سال 1376 صورت گرفت.

 آغاز ایمن­سازی بر علیه هپاتیت B از سال 1372 و اجرای بسیج همگانی واکسیناسیون فلج اطفال از اقدامات مهم در پیشگیری و ایمن سازی جامعه نسبت به بیماری ها بود که انجام شده است.

در راستای توسعه خدمات دولتی طی دهه دوم انقلاب اسلامی آزمایشگاه های دولتی استان از 21 آزمایشگاه ایجاد شده به 37 آزمایشگاه رسید. همچنین تعداد آزمایشگاه های خصوصی استان نیز به 10 مورد ارتقا یافت.  

در راستای توسعه بیمارستان های استان زنجان شاهد افزایش تعداد بیمارستان ها طی دهه دوم انقلاب اسلامی بودیم، در این راستا سه بیمارستان موجود استان به هشت مورد افزایش یافت و متناسب با آن تخت های بیمارستانی استان نیز از 380 به یک هزار و 75 تخت ارتقا یافت.

تاسیس دانشکده پرستاری ابهر و دانشکده بهداشت و راه اندازی  10 رشته مقطع تحصیلی با جذب  101 عضو هیأت علمی از اقدامات مهم حوزه آموزشی بهداشت و درمان استان زنجان طی دهه دوم انقلاب اسلامی بوده است.

آدرس کوتاه :


صد کلمه